Yeryüzünde bulunan 304 milyondan fazla göl arasında yüzölçümü bakımından ilk sırada yer alan Hazar Denizi, 386.400 kilometrekarelik alanıyla dünyanın en büyük gölü unvanını koruyor.
Hem Avrupa hem de Asya kıtalarına yayılan ve yüzeyi deniz seviyesinin 27 metre altında bulunan devasa su kütlesi; Kazakistan, Rusya, Azerbaycan, İran ve Türkmenistan olmak üzere beş ülke ile çevrili durumda.
JAPONYA’NIN YÜZÖLÇÜMÜNE YAKIN BİR BÜYÜKLÜĞE SAHİP
Japonya’nın yüzölçümüne yakın bir büyüklüğe sahip olan Hazar Denizi, Kuzey Amerika’daki Süperior Gölü’nün yaklaşık beş katı genişliğinde. Karalarla çevrili yapısı nedeniyle iç deniz olarak da nitelendirilen göl, küresel ölçekteki toplam göl sularının yüzde 44’ünü bünyesinde barındırıyor.
Yaklaşık 30 milyon yıl önce oluştuğu ve 5,5 milyon yıl önce karalarla çevrili hale geldiği belirtilen Hazar Denizi’ne 130’dan fazla nehir dökülüyor. Avrupa’nın en uzun nehri olan Volga’nın yanı sıra Ural ve Kura nehirlerinden beslenen gölün suları bu akışlar sayesinde az tuzlu (neredeyse tatlı su) nitelik taşıyor.
YÜZLERCE HAYVANA VE BİTKİ TÜRLERİNE EV SAHİPLİĞİ YAPIYOR
Hazar Denizi kıyısındaki en büyük yerleşim yeri Azerbaycan’ın başkenti Bakü olurken; İran’da Astara, Kazakistan’da Atyrau ve Rusya’da Derbent öne çıkan diğer kıyı şehirleri arasında yer alıyor. Gölün özellikle kuzey kesiminde ve kıyıya yakın alanlarında çeşitli adalar bulunuyor.
Zengin petrol rezervleri ve havyar üretimiyle bilinen Hazar Denizi, 850 hayvan ve 500’den fazla bitki türüne ev sahipliği yapıyor. Bölgede varlığını sürdüren canlılar arasında şunlar yer alıyor:
Kritik derecede tehlike altındaki 6 mersin balığı türü
Hazar foku
Beluga (Mersin morinası)
ÇEVRESEL RİSKLER MEVCUT
Bölgedeki ekosistem, petrol sanayiinden kaynaklanan kirlilik ve gölü besleyen nehirler üzerine kurulan barajlar nedeniyle zarar görüyor.
Yapılan raporlamalara göre, küresel ısınmanın etkileriyle birlikte Hazar Denizi’nin su derinliğinde 9 ila 18 metrelik bir düşüş yaşanacağı öngörülüyor.
