Moni

“`html
İçerik görseli

Garanti BBVA’nın desteklediği Salt, yeni yayını Moni ile performans sanatçısı Salim Özgilik’in, diğer bir adıyla Moni’nin eserlerini derinlemesine inceliyor. Türkçe ve İngilizce olarak sunulan bu kitap, sanatçının cesur ve toplumsal katılım gerektiren projelerinin kapsamlı bir haritasını oluşturuyor. Moni Salim Özgilik iş birliğinde gerçekleştirilen bu çalışmanın temelini, sanatçının Moni ‘89 adını taşıyan ilk eseri ve 2020 yılında Salt Araştırma’nın dijital arşivine eklenen kaynaklar oluşturuyor.

Sanatçı İçin Kaynak Niteliğinde

Moni, sanatçının geniş bir yelpazeyi kapsayan üretimlerini sanat tarihi perspektifinden ele alıyor. Yayın sürecini yöneten Sezin Romi, araştırmanın, performans sanatının geçmişi ve diğer sanat dallarıyla olan ilişkisi üzerindeki yeni yorumları zenginleştirerek alanında bir referans kaynağı olma hedefinden bahsediyor.

Ali Cindoruk’un tasarladığı bu çalışma, Moni’nin sanatı aracılığıyla Türkiye’deki performans sanatının evrimini ele alıyor ve özellikle genç sanatçılara sunduğu fırsatları vurguluyor. Aslıhan Demirtaş, Bora Gürdaş, Catherine Spencer, Sevi Bayraktar ve Suzana Marjanić’in katkılarıyla hazırlanan bu eser, Moni’nin sanatsal yolculuğunu ve manifestolar aracılığıyla oluşturduğu çalışmaları derinlemesine inceliyor.

Performans Sanatı Üzerine Kapsamlı İncelemeler

Bora Gürdaş, Moni’nin Türkiye sanat tarihindeki az bilinen yerini ustaca irdeliyor. Aslıhan Demirtaş, sanatçının Ankara’daki kamusal alanlardaki işlerindeki dönüşüm ilişkisini keşfederken, Catherine Spencer, Moni’nin buluntu objeleri temelinde ürettiği eserleri Allan Kaprow ve Carolee Schneemann ile kıyaslıyor. Sevi Bayraktar ise, Moni’nin çalışmalarını Türkiye’deki sanat-siyaset ilişkisi çerçevesinde değerlendiriyor; Suzana Marjanić ise Hırvatistan’daki performanslarla benzerlikler kuruyor ve Group of Six Artists’in sokak eylemlerinin yanı sıra Tomislav Gotovac’ın projeleriyle kesişimleri ele alıyor.

Yayın, Moni’nin 1989 yılında kaleme aldığı ve 2025 yılına kadar güncellenen bir biyografi ile birlikte, Sanatçı’nın geçmişine ışık tutan Sezin Romi’nin “Moni’nin Hikâyesi” başlıklı söyleşisini içeriyor.

Faaliyetlerine Dair Düşünceler

1985 yılında Hacettepe Üniversitesi’nde jeoloji mühendisliği okurken, sanata yönelen Moni Salim Özgilik, “güçlü, neşeli, eşsiz” anlamına gelen mahlasını benimseyerek, atık objeler ve yeni düşüncelerle yoğunlaşarak yerel alanları dönüştüren eserler üretmeye başladı.

Kamuya açık alanlarda izleyicileri katılımcı haline getiren performanslarıyla dikkat çeken Moni, buluntu malzemelerle yeni bir anlatım dili oluşturdu. Uluslararası sergilere katılan sanatçı, Allan Kaprow ve diğerlerinden aldığı ilhamla, sokağı sanat alanına dönüştürme arzusuyla hareket etti. Ancak bazı eserlerinin geleneksel anlayışla çatışması sonucu, zorluklarla karşılaştı.

Moni’nin New York Macerası

1992 yılında New York’a geçen Moni, şehirdeki sanatsal deneyimini zenginleştirme hedefiyle eğitim aldı. Burada performans sanatına katılırken, çeşitli sergilere de imza attı. Türkiye’deki sanat ortamıyla bağlantıları azalsa da, kariyerine önemli katkılar sağlayan bir fanzin yayınının kuruculuğunu üstlendi.

Yeni Sanat Dönemi

Salt’ta düzenlenen Sahnede 90’lar sergisinde eserlerine yer verilen Moni, şu anda hem Kaş hem de Los Angeles’ta yaşıyor. Son iki yıldır, yeni resimler yapmayı deneyimleyen sanatçı, atölyesinde daha fazla zaman geçirmeye ve yeni malzemeler toplamaya devam ediyor.

“Üretimlerimin gün yüzüne çıkması bazılarını şaşırtıyor… Şu an hâlâ hayatta olduğuma inanmayanlar var.” —Moni Salim Özgilik

Moni

Türkçe, 208 sayfa ©2025 Salt/Garanti Kültür A.Ş. (İstanbul)

ISBN: 978-625-95407-2-6

Yayıma Hazırlayan: Sezin Romi

Editör: Başak Çaka

Yazılar: Aslıhan Demirtaş, Bora Gürdaş, Catherine Spencer, Moni Salim Özgilik, Sevi Bayraktar, Sezin Romi, Suzana Marjanić

İngilizce’den Çeviri: Başak Çaka, Merve Ünsal

Tasarım: Ali Cindoruk (KHORA)

Dizgi: Destina Pütün (KHORA)

Yayın Asistanı: Mine Söyler

Baskı: A4 Ofset Matbaacılık San. Tic. AŞ.

Satış noktaları: Robinson Crusoe 389 Kitabevi’nden temin edilebilir.

İçerik görseli

İlginizi Çekebilir

İçerik görseli

Yeni Yayınlar

Çağdaş Sanatın Kısa Öyküsü

Susie Hodge’nin kaleme aldığı eser, çağdaş sanatın kökenleri ve gelişim süreçlerini mercek altına alıyor.

Argonotlar15 Ocak 2026
İçerik görseli

Yeni Yayınlar

Tekil Nesneler

Jean Nouvel ve Jean Baudrillard’ın söyleşisi, mimarlık ve felsefenin kesişim noktalarını ortaya koyuyor.

Argonotlar15 Ocak 2026
İçerik görseli

Yeni Yayınlar

Sanatın Doğasındaki Başkalaşım

Ananda K. Coomaraswamy, sanatın özüne dair soruları derinlemesine inceliyor.

Argonotlar15 Ocak 2026
İçerik görseli

Yeni Yayınlar

Sinan – Osmanlı’da Kubbeli Mekânların Tasarımı ve İnşası

Nicola Parisi, Mimar Sinan’ın sanat ve mühendislik arasındaki dengeyi inceliyor.

Argonotlar15 Ocak 2026
“`