2024 yılında Stanford Üniversitesi araştırmacıları tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışma, insanların yaşlanma sürecindeki en hızlı değişim dönemlerini ortaya koydu. Araştırma ekibinden genetik uzmanı Michael Snyder, “Yaşlanma süreci, zamanla sürekli bir değişim değil; bazı dönemlerde daha belirgin ve dramatik başkalaşımlar yaşanıyor” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Çalışma, 108 yetişkinin birkaç yıl boyunca düzenli olarak biyolojik örnekler vermesiyle gerçekleştirildi. Bilim insanları, RNA, proteinler, yağ molekülleri ve cilt ile bağırsak mikrobiyomu dahil olmak üzere 135 binden fazla biyolojik özelliği inceledi. Katılımcılar ortalama 47 örnek sunarken, en uzun süre boyunca takip edilen kişi toplamda 367 farklı örnek sağladı. Araştırmacılar, bu verileri analiz ederek yaşlanma sürecindeki değişim örüntülerini detaylı bir şekilde değerlendirdi.
Elde edilen sonuçlar, incelenen moleküllerin yaklaşık yüzde 81’inin özellikle iki dönemde belirgin değişimler sergilediğini gösteriyor. İlk olarak, 40’lı yaşların ortasında, yağ, alkol ve kafein metabolizmasında önemli değişiklikler gözlemlenirken, kalp-damar sağlığı ile cilt ve kas yapısındaki değişikliklerin de arttığı tespit edildi. İkinci olarak, 60’lı yaşların başında bağışıklık sistemi, böbrek fonksiyonları, karbonhidrat metabolizması ve yine kalp-damar sağlığı ile bağlantılı değişimlerin ön plana çıktığı ifade edildi.
Araştırmacılar, yaşlanmanın ilk belirtilerinin menopozla ilişkilendirilebileceğini düşünse de bunun sadece bir neden olmadığının altını çizdi. Çünkü aynı yaş grubundaki erkeklerde de benzer moleküler değişimlerin görüldüğü belirtildi. Araştırmanın baş yazarı Xiaotao Shen, “Menopoz, kadınlardaki değişimlere katkı sağlayabilir; ancak hem erkekler hem de kadınlar üzerinde etkili olan başka önemli faktörler de mevcut gibi görünüyor” ifadelerini kullandı.
Ayrıca, çalışmanın yalnızca 25-70 yaş aralığındaki bireyleri kapsadığını ve örneklem grubunun görece küçük olduğunu vurgulayan bilim insanları, bu araştırmanın sonuçlarının daha geniş bir kitleye uygulanabilirliği açısından daha fazla çalışma yapılması gerektiğini belirtti. Araştırma, Nature Aging dergisinde yayınlandı.
