Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), 2 Haziran 2026 tarihinde aldığı önemli bir kararla, çalışanların parmak izi, yüz ve retina taraması gibi biyometrik verilerle mesai takibinin yasalara aykırı olduğuna hükmetti. Bu karar, iş yerlerinde çalışanların kişisel haklarının korunmasını sağlarken, işverenlerin personel takibinde daha insani ve hukuka uygun yöntemlere yönelmelerini zorunlu kılıyor. Milyonlarca çalışanın günlük iş yaşamında önemli bir değişiklik yaratan bu emsal karar, Resmi Gazete’de yayımlanan ilke kararıyla resmiyet kazandı.
Biyometrik sistemlerin mesai saatlerinin hesaplanmasında kullanılması, KVKK tarafından yasalara aykırı bulunarak yasaklandı. Bu durum, işverenlerin çalışanların kişisel verilerini toplama yetkisini büyük ölçüde kısıtladı. Kararın arkasında, biyometrik verilerin geri dönüşü olmayan, son derece hassas bir yapı taşıdığı gerçeği yatıyor. İşverenler, çalışanlarının mesai sürelerini izlemek gibi yasal bir hakka ve sorumluluğa sahip olsa da, KVKK, bu hakkın kullanılmasının insanların biyolojik verilerinin kaydedilmesine gerekçe olamayacağını vurguladı.
İş kanunları, mesai takibinin yalnızca bu tür ileri teknolojilere dayanarak yapılmasını zorunlu kılmıyor. Bu durum, biyometrik verilerin toplanmasının hukukun gereklilikleriyle çeliştiği anlamına geliyor. Ayrıca, işçi-işveren arasındaki güç dengesizliği de göz önüne alındığında, çalışanların bu tür sistemlere dahil olmalarının sağlıklı bir şekilde gerçekleşmediği ortaya çıkıyor. Birçok çalışanın, işini kaybetme korkusu nedeniyle onay vermeye zorlandığı, dolayısıyla bu onayın hukuki geçerliliğinin sorgulanabilir hale geldiği belirtiliyor.
Karar sonrası, işverenlerin hangi yöntemleri kullanacağı merak ediliyor. KVKK, çalışanların özlük haklarına saygı duyan çeşitli alternatif yollar sunuyor. Artık mesai takibi için biyometrik veriler yerine, şifreli geçiş sistemleri, geleneksel imza föyleri, manyetik kartlar veya güvenlik görevlisi gözetiminde kaydedilen giriş-çıkış kayıtları kullanılabilecek. İşverenlerin, alternatif ve risksiz yöntemler mevcutken biyometrik veri toplamaya devam etmeleri kabul edilmeyecek.
Bu yeni düzenlemeye uygun bir teknik altyapının acilen oluşturulması gerektiği hatırlatılarak, hukuka aykırı veri işlemeye devam eden işletmelere ciddi yaptırımların uygulanacağı uyarısı yapıldı.
Yazar: Yusuf Arslan
