Küresel elmas pazarında uzun süredir devam eden talep durgunluğu, düşen fiyatlar ve sentetik (laboratuvar üretimi) elmasların artan pazar payı, dünya devlerini sert tedbirler almaya zorluyor. Sektörün lider aktörlerinden De Beers ile Rusya’nın madencilik devi Alrosa, maliyetleri düşürmek ve piyasayı dengelemek amacıyla devasa madenlerindeki üretimi geçici olarak durdurma kararı aldı.
De Beers amiral gemisini 2 yıllığına kapatıyor
Mining.com’un haberine göre, madencilik devi Anglo American bünyesinde faaliyet gösteren De Beers, Güney Afrika’nın en büyük elmas madeni olan Venetia’daki üretimi 2 yıl süreyle askıya alıyor.
Şirketten yapılan açıklamada; bu kararın, yer altı genişletme projelerinin maliyetlerini düşürmeyi ve ertelemeyi hedeflediği, ancak piyasa koşulları düzeldiğinde üretimi hızla artıracak altyapı yatırımlarının devam edeceği belirtildi.
4 bin 400 kişiye istihdam sağlayan ve Güney Afrika’nın yıllık elmas üretiminin %40’ını tek başına karşılayan Venetia madeni, 2025 yılında 2,23 milyon karat elmas üreterek De Beers’in toplam ham elmas üretiminin %10,3’ünü oluşturmuştu.
Bu durdurma hamlesi, De Beers’in ana şirketi Anglo American tarafından satılma sürecine girdiği kritik bir döneme denk geliyor. De Beers CEO’su Al Cook, satış sürecinin son aşamaya geldiğini ve anlaşmanın kısa süre içinde tamamlanmasını beklediklerini ifade etmişti. 2,3 milyar dolarlık yatırımla yer altı madenciliğine geçen Venetia’nın normal şartlarda 2049 yılına kadar 81 milyon karat elmas üretmesi planlanıyordu.
Rus devi Alrosa da üretimi bıçak gibi kesti
Küresel krizin ve Batı yaptırımlarının hedefindeki Rus elmas üreticisi Alrosa da kısıtlama kervanına katıldı. Şirket, Arkhangelsk bölgesinde yer alan ve Rusya’daki elmas üretiminin %10’unu sağlayan Severalmaz işletmesindeki madencilik faaliyetlerini durdurdu.
Geçtiğimiz yıl 3,5 milyon karat elmas üreten Severalmaz, Alrosa’nın toplam üretiminin %12’sini oluşturuyordu. ABD ve Avrupa Birliği yaptırımları altında ayakta kalmaya çalışan Rus devi, kriz nedeniyle nisan ayında çalışan maaş zamlarını ertelemişti. Şirket, 2026 yılı için planlanan üretim kesintilerinin ardından bazı alüvyon yataklarını da tamamen koruma altına alarak operasyonları küçültmeyi hedefliyor.
Elmas piyasası neden çöküşte?
Uzmanlara göre küresel elmas sektörünü krize sürükleyen ve dev şirketlere radikal kararlar aldıran temel etkenler şunlar:
Laboratuvarda üretilen elmasların maliyet avantajı ve popülerliğinin artması, doğal elmaslara olan talebi hızla eritiyor.
Küresel ekonomik yavaşlama nedeniyle dünyanın en büyük iki mücevher pazarında lüks tüketime olan ilgi azalmış durumda.
Rusya’ya uygulanan ambargolar, küresel tedarik zincirinde ve fiyatlandırma mekanizmasında ciddi dengesizlikler yaratıyor.
